Hammaga ma’lumki, so‘nggi yillarda moda tendentsiyalari va trendlari juda tez o‘zgarib bormoqda. Hatto Fast Fashion kabi tushuncha paydo bo‘lib, tezda tarqaldi. Buning natijasida har yili 100 milliard dona kiyim-kechak ishlab chiqarilmoqda.
Ammo ishlab chiqarilgan hamma narsa xuddi shu tarzda yo‘q qilinishi kerak. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, har yili dunyoda 25 million tonnadan ortiq paxta matolari chiqindi sifatida hisobdan chiqariladi. Bir qismi yondiriladi, ikkinchisi esa ko‘plab axlatxonalarga yuboriladi. Ikkala holatda ham tabiat azoblanadi.
Shvetsiyalik olimlar bu jiddiy muammoni qanday hal qilish haqida jiddiy o‘ylab, paxta matosining tolalarini kichikroq qismlarga bo‘lishga harakat qilishdi. Kristallanish darajasi yuqori bo‘lgan paxta tsellyulozasining tuzilishi tufayli bir qator muvaffaqiyatsiz tajribalardan so‘ng, mutaxassislar paxta matosini sulfat kislotaga (H2SO4) solishda samarali natijalarga erishdi. To‘qimachilik kislota bilan reaktsiyaga kirishdi, tolalar buzilishi natijasida glyukoza hosil bo‘ldi, bu olimlarning fikriga ko‘ra, spandeks va neylon kabi sintetik matolarni ishlab chiqarishda ishlatilishi mumkin. Albatta, ishlab chiqarish massaga aylanishi uchun bir yildan ko‘proq vaqt ketishi kerak.
O‘ZTO‘QIMACHILIKSANOAT




