To‘qimachilik olamidagi yil davomida sodir bo‘layotgan voqealar tahlili hamkorimiz va “O‘zto‘qimachiliksanoat” uyushmasi Raisi maslahatchisi M. Maxbub tomonidan Bangladeshda chop etilgan “Apparel Digest” jurnalining dekabr sonida taqdim etilgan.
Hamkor sifatida jurnal bosh muharriri nashr sahifalarida O‘zbekiston to‘qimachilik olami uchun asosiy yangilik – Samarqandda ITMF&IAF 2024 Qo‘shma konferentsiyasi o‘tkazilishini taqdim etdi. Shu bilan birga, O‘zbekiston to‘qimachilik sektori juda qisqa vaqt ichida raqobatbardosh global ishlab chiqaruvchiga aylanganini ta’kidladi (16-bet).
Dunyodagi ikkinchi yirik kiyim-kechak eksportchisi va mamlakatning asosiy daromad manbai (eksport daromadining deyarli 84%) Bangladesh to‘qimachilik sanoati global iqtisodiy inqiroz tufayli tahdid ostida. Bangladesh mahsulotlari uchun dunyo xaridorlarning manfaatlarini saqlab qolish uchun qanday yechimlar mavjud? (2-bet).
“Xaddan tashqari kuzatuv: Unumdorlikni o‘ldiradigan tuzoq” maqolada (6-bet) kiyim-kechak sohasidagi kasbga e’tiborsizlik haqida gapiradi. Ushbu muammoni bartaraf etish uchun doimiy nazorat madaniyati rivojlandi, bu esa samarali ishlashga to‘sqinlik qildi va unumsizlik natijalarga olib keldi. Bu jihatlar o‘rtasida konsensus bormi?
Xitoydan o‘tib, Bangladesh 9 milliard dollarlik e’tiborga loyiq eksport bilan hajmi va qiymati bo‘yicha Yevropa Ittifoqiga trikotaj kiyimlarining eng yirik eksportchisiga aylandi. Biroq, Bangladesh va Xitoy YEIda yuqori inflyatsiya sharoitida beqaror talab tufayli trikotaj kiyimlar eksporti hajmining pasayishiga duch kelishdi. “Bangladesh Yevropa Ittifoqi uchun trikotaj yetakchi yetkazib beruvchi” maqolada (10-bet) trikotaj uchun tushayotgan talab bilan bog‘liq joriy global vaziyat tahlil qilinmoqda.
“Tikuvchilik sanoatiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan chiqindilarni qayta ishlash sohasidagi oltita innovatsiyalar” maqolasida (12-bet) to‘qimachilik sanoatining ekologik barqarorlik va chiqindilarni boshqarish sohasidagi muammolari ko‘rib chiqilgan. To‘qimachilikni qayta ishlashning yaxlit va samarali infratuzilmasini yaratish uchun hukumatlar, korxonalar va iste’molchilar o‘rtasida hamkorlikni o‘rnatish muhimdir. 3D to‘quv mashinasi va ip ishlab chiqarish uchun karbonat angidridni tsellyulozaga olish va aylantirish uchun Rubi Labs texnikasi kabi yangiliklar qiziqish uyg‘otadi.
Bangladesh to‘qimachilik sanoati ba’zi mutaxassislar ish haqi ortishi haqida yaxshi xabar (15-bet).
Vyetnamning to‘qimachilik holati, eksportning qisqarishi, energiya ta’minotining beqarorligi va malakali ishchi kuchi yetishmasligi sababli 2023 yilda past iqtisodiy o‘sish bilan bog‘liq “Vyetnamning iqtisodiy o‘sishi keskin muammoga duch kelmoqda” maqolasida (18-bet). Mamlakat sanoatidagi kutilmagan burilish sabablarini aniqlang.
Bangladesh eksporti pasayishda davom etmoqda. Mamlakat iqtisodiyoti allaqachon qiyin ahvolda va bu voqealar xorijiy valyutalari inqirozini yanada kuchaytirishi mumkin. Tashqi omillar ham muhim rol o‘ynaydi. Oqibatlari va nima qilish kerak? Javob “Bangladesh eksporti noyabr oyida 6,05%ga kamaydi: 1 milliard dollarlik foyda 5,25 milliard dollardan 8,94 foizga kam bo‘ldi” (21-bet) va ” Bangladeshdan to‘qimachilik mahsulotlarini eksport qilishning ahvoli qizg‘in emas: yetkazib berish vaqtini qisqartirish kerak” (25-bet) maqolalarda.
“Bangladesh tikuvchilik biznesi rahbarlari AQShning ishchilar huquqlari bilan bog‘liq sanktsiyalar tahdidlarini rad etishadi” maqolada (23-bet) mehnat huquqlari bilan bog‘liq muammolar tufayli Bangladeshga nisbatan savdo sanktsiyalarini qo‘llash uchun AQShning ma’naviy vakolatlari yo‘qligi haqida so‘z boradi. Qarama-qarshilik sabablari haqida bilib oling.
Osiyo taraqqiyot banki (OTB) Bangladesh uchun YAIM prognozini pasaytirdi va joriy moliya yilida uning darajasini 6.2% deb hisobladi, hukumat esa 7.5% ni maqsad qilib qo‘ydi. Sababi nimada? Javob “Osiyo taraqqiyot banki saylovlar bilan bog‘liq noaniqlik tufayli Bangladesh iqtisodiy o‘sishining pasayishini bashorat qilmoqda” maqolasida (27-bet).
Bangladeshga to‘qimachilik eksportining pasayishining yana bir sababi “Bangladeshdan tikuvchilik eksportchilari yuk tashuvchilar Suvaysh kanali va Qizil dengiz bo‘ylab operatsiyalarni qisqartirayotganidan xavotirda: Transport xarajatlari oshib bormoqda” (28-bet). Qo‘shma Shtatlarga eksportning pasayishi faktlari (29-bet).
“To‘qimachilik sohasidagi kamchiliklar” (30-bet) sharh maqolasida jahon to‘qimachilik va kiyim-kechak sanoatida to‘qimachilik chiqindilarini yo‘q qilish muammosi ko‘rib chiqilgan. Asosiy e’tibor chiqindilarni kamaytirish, samarasiz transport bosqichlarining oldini olish va yopiq tsiklga o‘tish uchun qayta ishlash sohasida avtomatlashtirishni kengroq joriy etish zarurligiga qaratilgan. Bu yerda siz bugungi kunda to‘qimachilik biznesini qanday qilib to‘g‘ri yuritish haqida juda ko‘p foydali ma’lumotlarni bilib olasiz.
Jurnal havolada
uzts.uz veb-saytidagi ma’lumotlarni ko‘paytirish, nusxalash, tirajlash, tarqatish va boshqa tarzda foydalanish faqat uyushma veb-saytiga havola orqali amalga oshirilishi mumkin
O‘ZTO‘QIMACHILIKSANOAT




