Prezidentning 2023-yil 10-yanvardagi 2-sonli Farmoniga binoan 2023 yilda eksportni 2,6 baravar oshirish maqsadida “O‘zto‘qimachiliksanoat” uyushmasi “Made in Uzbekistan” brendi ostidagi mahsulotlarni tashqi bozorlarga, shu jumladan AQSh bozorlariga olib chiqish bo‘yicha ish olib bormoqda.
Ma’lumki, 2022-yil oxiriga qadar Osiyodan AQShga qiymati 5,5 milliard dollardan ziyod mato va gazlamalar eksport qilindi, bu esa O‘zbekiston to‘qimachilik ishlab chiqaruvchilarining ushbu bozorga ushbu yo‘nalishda kirish uchun keng imkoniyatlarga ega ekanidan dalolat beradi! Biroq, hamma narsa shunchalik oddiymi?
27 mart kuni Hilton mehmonxonasida “O‘zto‘qimachiliksanoat” uyushmasi tomonidan tashkil etilgan seminar davomida dastlabki manbalardan olingan real holatlar asosida Amerikaning WRAP sertifikatlash kompaniyasi vakillari ijtimoiy javobgarlik bo‘yicha audit o‘tkazish ahamiyati va AQShga eksportni amalga oshirish yuzasidan zarur ma’lumotlarni taqdim etdi.
Xalqaro standartlar bo‘yicha direktorning taqdimotiga ko‘ra, WRAP (Worldwide Responsible Accredited Production) sertifikati potentsial xaridorlarning axloqiy va mas’uliyatli biznes standartlariga ergashishligini ko‘rsatadi va quyidagi tamoyillarga asoslanadi:
- Ish joyidagi qonunlar va qoidalarga rioya qilish;
- Majburiy mehnatni taqiqlash;
- Bolalar mehnatini taqiqlash;
- Hokimiyatni ta’qib qilish yoki suiiste’mol qilishni taqiqlash;
- Qonunga muvofiq kompensatsiya va imtiyozlar;
- Qonunga muvofiq ish vaqti;
- Diskriminatsiyani taqiqlash;
- Salomatlik va xavfsizlik;
- Uyushma erkinligi va jamoaviy bitimlar;
- Atrof-muhit;
- Bojxona muvofiqligi;
- Xavfsizlik.
Arizani topshirgandan so‘ng, 1195 Aqsh dollari miqdorida ro‘yxatdan o‘tish to‘lovi to‘lanadi. So‘ng WRAP tomonidan akkreditatsiyalangan SGS, Control Union, TÜV Rheinland auditorlik kompaniyalari audit o‘tkazadi va uning natijalari bo‘yicha hisobot taqdim etiladi, u hisobotdagi tavsiyalarga ooid muvofiqlik xodimlari tomonidan ko‘rib chiqiladi va kerak bo‘lganda tuzatishlar yoki qo‘shimcha ma’lumotlarni talab qiladi. Agar ijobiy xulosaga kelsa, WRAP xodimlari va uning mustaqil kuzatuv kengashi uni ko‘rib chiqadi va ularning roziligi bilan korxonaga WRAP sertifikati beriladi.
WRAP sertifikatining uchta darajasi mavjud: platina, oltin va kumush. Har bir korxonaga berilgan sertifikat darajasi WRAP bilan belgilanadi. Ushbu qaror auditorlik xulosasining institutning ijtimoiy javobgarlik dasturining kengligi va barqarorligi to‘g‘risidagi xulosalariga, shuningdek muassasa rahbariyatining o‘rashning 12 printsipiga aniq sodiqligiga asoslanadi.
Shuningdek, tadbir davomida xalqaro dasturlarda ishtirok etish, hamda AQShda to‘qimachilik mahsulotlarini yetkazib berish zanjirining shaffofligi to‘g‘risidagi qonunlar talablari, shu mHRDD (Mandatory Human Rights Due Dilligence) bo‘yicha munozaralar bo‘lib o‘tdi.
Seminarning asosiy maqsadi O‘zbekiston to‘qimachilik sanoati korxonalarini joriy yilning 7-9 avgust kunlari Las-Vegasda bo‘lib o‘tadigan MAGIC ko‘rgazmaga tayyorlashga qaratilgan. Bundan tashqari, seminar yakunida har bir kompaniya WRAP sertifikatiga murojaat qilish imkoniyatiga ega bo‘ldi.
Ta’kidlash joizki, to‘qimachilik sanoatida xalqaro standartlarning joriy etilishi mamlakatlar o‘rtasidagi savdo aloqalarini rivojlantirishni rag‘batlantiradi, xalqaro savdodagi to‘siqlarni bartaraf etadi, boshqaruv va nazorat tizimini takomillashtirish doirasida biznes evolyutsiyasiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
O‘ZTO‘QIMACHILIKSANOAT




