O‘zgarishlar ko‘lami bo‘yicha ushbu murakkab va mutlaqo misli ko‘rilmagan yilning natijalarini sarhisob qilar ekanmiz, eng muhim va ahamiyatli narsa haqida aytmoqchiman. Bugungi kunda ko‘plab mutaxassislar yaqin kelajakda insoniyat iqtisodiy tuzilmada tub o‘zgarishlarga duch kelishini ta’kidlamoqda. Mamlakatimizda bu o‘zgarishlar texnologiyalarning jadal rivojlanishi va unga hamroh bo‘layotgan ijtimoiy o‘zgarishlar ta’sirida yuz beradi. Ishonchimiz komilki, bu albatta to‘qimachilik sanoatiga ham ta’sir qiladi.
Tarixiy mezonlarga ko‘ra, qisqa rivojlanish davrida, xomashyo iqtisodiyoti gipertrofiyalangan, paxta xomashyosi ishlab chiqarishda buzg‘unchi monopoliyaga ega, ibtidoiy ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilmaga ega bo‘lgan respublikadan mamlakatimiz jahon hamjamiyatidagi o‘rnini va ko‘rinishini butunlay o‘zgartirgan, tan olingan makongaga yetdi.
Yuqori texnologiyali va bilim talab qiladigan tarmoqlardan biri bo‘lgan O‘zbekiston to‘qimachilik sanoati tufayli sanoatning o‘sishi, investitsion jozibadorligi va ishlab chiqarishning eksportga yo‘naltirilganligi uchun yuqori salohiyat paydo bo‘ldi. Sanoat sohasida amalga oshirilgan tub islohotlar tufayli to‘qimachilik sanoati O‘zbekiston milliy iqtisodiyotining strategik muhim va jadal rivojlanayotgan tarmoqlaridan biriga aylandi.
Shu nuqtai nazardan, sohani rivojlantirish uchun asosiy yo‘nalishi – ishlab chiqarish salohiyatini kengaytirishda investitsiyalar va innovatsion texnologiyalar va ishlab chiqarishni doimiy texnologik va texnik jihatdan yangilab borishni hamda sanoatni chuqur tarkibiy o‘zgarishlar, modernizatsiya va diversifikatsiya qilish uchun doimiy ichki zaxiralarni izlashni ko‘zda tutuvchi soha iqtisodiyotining raqobatbardoshligini yanada oshirish hisoblanadi.
Belgilangan vazifalarni amalga oshirish, birinchi navbatda, to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalarni jalb qilish, soha investitsiyaviy faoliyatini rivojlantirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar – bu yangi va yuqori samarali, energiya tejovchi uskunalarga ega ishlab chiqarishlarni o‘rnatish bilan kompleks texnik qayta jihozlash orqali amalga oshirildi.
Biroq bugungi kunda O‘zbekiston to‘qimachilik sanoati oldida tizimli yondashuvga asoslangan yangi ulkan vazifalar turibdi – gap sohaning ilg‘or ilmiy, texnologik va ijtimoiy yo‘naltirilgan rivojlanishini shakllantirish haqida bormoqda. Albatta, bu, birinchi navbatda, xalqaro ishbilarmonlar bilan ishonchli hamkorlikka asoslangan.
Ana shunday ishlar samarasida O‘zbekistonda nufuzli xalqaro tashkilotlar bilan yaqin hamkorlik izchil rivojlanmoqda. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining kuchli siyosiy irodasi tufayli, Xalqaro mehnat tashkiloti, Jahon banki, YETTB, XMK va boshqalar bilan konstruktiv hamkorlikni izchil rivojlantirgan holda, bugungi kunda mamlakatimiz mehnat sohasidagi xalqaro majburiyatlar tarafdorligini butun dunyoga namoyish etdi.
Shu munosabat bilan mamlakatimizda amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar butun jahon jamoatchiligi e’tiborini o‘zbek to‘qimachilik sanoatining barqaror o‘sish sur’atlariga qaratmoqda. Shu bois joriy yilda to‘qimachilik sanoatining har yillik tematik haftaligi o‘tkazilishi soha uchun muhim voqeaga aylandi. “O‘zbek to‘qimachiligiga dunyoda qiziqish ortib bormoqda” – bu Toshkent to‘qimachilik sammiti – 2022 ishidagi muhim kuzatuvlardan biridir. An’anaviy tadbirning bosh sessiyada “Global to‘qimachilik bozorida yangi muvozanat va Fast Fashion tendentsiyalari” asosiy mavzusi bo‘ldi. Ekspertlarning fikricha, “moda sanoati kitlari” O‘zbekistonga professional qiziqish bilan kelgani, to‘qimachilik mahsulotlari ushbu bozorda o‘z mavqeini jiddiy ravishda oshirganidan dalolatdir.
Mamlakatimizda dunyoning ko‘plab davlatlari bilan tashqi iqtisodiy aloqalarni mustahkamlashga qaratilgan tadbirlar faol amalga oshirilmoqda. Ijtimoiy loyihalarning xalqaro ekspertlar bilan birgalikda amalga oshirilishi O‘zbekistonda xalqaro mehnat standartlari va me’yorlariga rioya qilish sohasida ijobiy natijalarga erishish imkonini berdi. Bugungi kunda O‘zbekistonning ayrim hududlarida paxtachilik sohasida islohotlar o‘tkazilishiga hamda «Better cotton» (BCI) standartlari asosida ijtimoiy mas’uliyatli va ekologik barqaror paxta yetishtirish tizimi joriy etilishini ta’minlovchi me’yorlar joriy etilmoqda. «Better cotton» dasturining ishga tushirilishi, bu paxta ishlab chiqaruvchilarning ishlab chiqarish amaliyotini doimiy ravishda takomillashtirishda qo‘llab-quvvatlab, ularni xalqaro bozorlarga yaqinlashtiradi.
Mehnat standartlarini oshirish va global ta’minot zanjirlarida raqobatbardoshlikni oshirish maqsadida to‘qimachilik va tikuv-trikotaj sanoatidagi mahalliy korxonalarda Xalqaro mehnat tashkiloti va Xalqaro moliyaviy korporatsiya tomonidan amalga oshirilayotgan «Better Work» loyihasi doirasida kelishuvlarga erishildi. «Better cotton» dasturini amalga oshirish butun tikuv-trikotaj sanoatining raqobatbardoshligini oshirishga, taniqli jahon brendlari va yirik savdo tarmoqlari vakillarini jalb qilishga yordam beradi.
Shubhasiz, xalqaro hamkorlik masalalari doirasi sezilarli darajada kengayib, savdo-iqtisodiy hamkorlik doirasidan chiqib ketdi. Bugungi kunda sheriklik faoliyati barcha sohalarda ijtimoiy muloqot va xalqaro me’yorlar ustuvorligini mustahkamlash, korxonalar faoliyatini qo‘llash, bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish orqali munosib turmush darajasini ta’minlashga har taaraflama yo‘naltirilgan.
O‘zbekiston xalqaro hamjamiyatning to‘liq qo‘llab-quvvatlashiga loyiq ekanini namoyish etdi va xalqaro hamjamiyat yaqin hamkorlikni davom ettirishga qat’iy qaror qildi. Yaqin kelajakda to‘qimachilik sanoati respublikamiz sanoat majmuasini rivojlantirishda asosiy o‘rinni egallaydi. Buning uchun juda ko‘p ishlar qilindi va unda yotgan salmoqli salohiyatni rivojlantirish uchun hali ko‘p ishlar qilinishi kerak. Oldinga harakat qilish strategiyasi O‘zbekistonni qo‘shilgan qiymat zanjirida yuqoriga ko‘tarish va mamlakatni to‘qimachilik va tikuvchilik mahsulotlarining asosiy eksportchisi sifatida joylashtirishdan iborat. Bularning barchasi millionlab yuqori haq to‘lanadigan ish o‘rinlarini yaratish va eksportdan katta foyda keltiradi. Va ishonchingiz komilki, mahalliy to‘qimachilik sanoati kuchli iqtisodiy yutuqni amalga oshiradi va O‘zbekiston navbatdagi “Osiyo yo‘lbarsi”ga aylanadi.
Texnika fanlari nomzodi, katta ilmiy xodim D.Muxamedova
O‘ZTO‘QIMACHILIKSANOAT




